کودک در نظام سلامت پیش از بیمار بودن «صاحب حق» است
کودک در نظام سلامت پیش از آنکه بیمار باشد «صاحب حق» است
خلاصه خبر: مشاور وزیر بهداشت در امور اجتماعی خواستار تبدیل حمایت از حقوق کودک از یک توصیه اخلاقی به الزام نهادی در نظام سلامت شد و از گسست میان درمان و مراقبت اجتماعی انتقاد کرد.
تهران - ایرنا - مشاور وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در امور اجتماعی با تأکید بر اینکه حمایت از حقوق کودک باید از یک توصیه اخلاقی به یک الزام نهادی در نظام سلامت تبدیل شود، گفت: کودک در نظام سلامت پیش از آنکه بیمار باشد، «صاحب حق» است. به گزارش ایرنا از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، زینب نصیری در مراسم آغاز پویش «حمایت از حقوق کودکان در نظام سلامت» در بیمارستان شهدای هفتم تیر، با بیان اینکه ما در نظام سلامت معمولاً کودک را در جایگاه بیمار، دریافتکننده خدمت یا موضوع مراقبت میبینیم، افزود: لازم است یک گام فراتر برویم و کودک را پیش از آنکه بیمار باشد، بهعنوان یک «صاحب حق» به رسمیت بشناسیم. وی افزود: این تغییر نگاه صرفاً یک تغییر در ادبیات یا تعابیر ما نیست؛ بلکه مستلزم تغییر در سیاستها، ساختارها، فرایندها و حتی شاخصهای ارزیابی عملکرد نظام سلامت است. وقتی کودک را صاحب حق میدانیم، دیگر صرف ارائه خدمت درمانی برای ما کافی نیست. باید بپرسیم آیا کودک به خدمات سلامت دسترسی عادلانه دارد؟ آیا کرامت و حریم خصوصی او رعایت میشود؟ آیا منافع عالیه او در تصمیمگیریها مورد توجه قرار میگیرد؟ آیا صدای او متناسب با سن و تواناییاش شنیده میشود؟ و آیا شرایط اجتماعی و خانوادگی او برای برخورداری مستمر از سلامت مورد توجه قرار میگیرد؟ مشاور وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی عبور از نگاه صرفاً درمانی به سلامت کودک و توجه به تعیینکنندههای اجتماعی سلامت را ضروری دانست و گفت: ما میدانیم که سلامت کودکان فقط در بیمارستان و اتاق معاینه شکل نمیگیرد. بخش مهمی از وضعیت سلامت کودک تحت تأثیر شرایطی است که در خانواده، محله، مدرسه و محیط اجتماعی او وجود دارد. نصیری ادامه داد: بیمارستان ممکن است محل آشکارشدن یک مسئله سلامت باشد، اما الزاماً محل شکلگیری آن نیست. برای مثال، ممکن است کودکی با یک مشکل پزشکی به بیمارستان مراجعه کند، اما در جریان بررسیهای بیشتر مشخص شود که مسئله اصلی یا عامل تشدیدکننده بیماری او، سوءتغذیه ناشی از فقر، فقدان مراقبت مؤثر در خانواده، خشونت یا شرایط نامناسب زندگی است. وی تأکید کرد: در چنین شرایطی، اگر مداخله ما صرفاً به درمان بیماری محدود شود، ممکن است کودک را از یک بحران بالینی عبور داده باشیم، اما همچنان او را در معرض همان عوامل اجتماعی تهدیدکننده سلامت قرار داده باشیم. این همان نقطهای است که نگاه اجتماعی به سلامت و نقش حرفههایی مانند مددکاری اجتماعی اهمیت پیدا میکند. مشاور وزیر بهداشت در امور اجتماعی، ضرورت شکلگیری نظام مراقبت پیوسته و یکپارچه برای کودکان را مهم ارزیابی کرد و گفت: یکی از چالشهای مهم نظام سلامت، گسست میان سطوح مختلف مراقبت و حمایت است. کودک ممکن است از خدمات مراقبت اولیه به خدمات تخصصی و سپس بستری در بیمارستان برسد؛ اما پس از ترخیص، همچنان به مراقبت، حمایت و پیگیری نیاز داشته باشد. نصیری، ترخیص از بیمارستان را لزوماً به معنای پایان نیاز کودک به خدمات حمایتی ندانست و افزود: در چنین شرایطی، اگر میان بیمارستان، مراکز جامع سلامت، مراکز سراج، خدمات مددکاری اجتماعی، سازمان بهزیستی و سایر نهادهای حمایتی ارتباط مؤثر وجود نداشته باشد، احتمال بازگشت کودک به چرخه آسیب و محرومیت افزایش پیدا میکند؛ بنابراین باید از مفهوم محدود «ترخیص بیمار» به مفهوم گستردهتر «گذار ایمن کودک از نظام درمان به نظام مراقبت و حمایت اجتماعی» حرکت کنیم. وی افزود: این نگاه مستلزم طراحی نظام ارجاع، پیگیری و مراقبت پس از ترخیص است؛ بهگونهای که هیچ کودکی صرفاً به دلیل خروج از بیمارستان، از زنجیره حمایت خارج نشود. مشاور وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تأکید بر اهمیت حکمرانی بینبخشی در حمایت از حقوق کودکان خاطرنشان کرد: حمایت از حقوق کودک، مسئولیت یک دستگاه یا یک وزارتخانه نیست. در این میان، سازمان بهزیستی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت آموزشوپرورش، قوه قضائیه، شهرداریها و سازمانهای مردمنهاد، هر یک بخشی از این مسئولیت مشترک را بر عهده دارند. به گفته وی یکی از چالشهای ساختاری در کشور این است که گاهی دستگاهها هرکدام بخشی از مسئولیت را انجام میدهند، اما کودک و خانواده او در فاصله میان این مسئولیتها بدون حمایت مؤثر باقی میمانند. بنابراین، مسئله فقط کمبود منابع یا خدمات نیست؛ بلکه گاهی با فقدان هماهنگی، گسست در زنجیره مسئولیتپذیری و نبود سازوکار مؤثر همکاری بینبخشی مواجهیم. نصیری از توانایی دستگاهها در ایجاد یک زنجیره منسجم حمایت بهعنوان یکی از مهمترین شاخصهای بلوغ نظام حمایت اجتماعی از کودکان یاد کرد و گفت: در این زمینه هیچ نهادی نباید صرفاً به انجام وظیفه سازمانی خود اکتفا کند تا سرنوشت کودک در نقطه اتصال مسئولیتهای دستگاهها رها نشود. مشاور وزیر بهداشت در امور اجتماعی جایگاه مددکاری اجتماعی در حمایت اجتماعی از کودکان را مهم ارزیابی و تأکید کرد: مددکاری اجتماعی یکی از ظرفیتهای مهم نظام سلامت برای پیوند دادن خدمات بالینی با واقعیتهای اجتماعی زندگی مردم است؛ مددکاری اجتماعی نباید صرفاً بهعنوان یک خدمت جانبی در کنار خدمات پزشکی دیده شود. وی تأکید کرد: اگر سلامت را پدیدهای چندبعدی بدانیم، حضور مؤثر مددکاری اجتماعی در ساختار نظام سلامت نیز یک ضرورت ساختاری است، نه صرفاً یک انتخاب یا امکان تکمیلی. بهویژه در حوزه کودکان، ارزیابی اجتماعی و خانوادگی باید در کنار ارزیابی بالینی مورد توجه قرار گیرد. گاهی برای درمان یک کودک، لازم است علاوه بر بیماری او، شرایط زندگیاش را نیز درمان کنیم؛ و این کار بدون مداخلات اجتماعی و همکاری بینبخشی امکانپذیر نیست. نصیری با بیان اینکه حمایت از کودک با حمایت از حقوق کودک یکسان نیست، افزود: ممکن است ما خدمات درمانی، حمایتی و مددکاری متعددی به کودکان ارائه کنیم اما همچنان در فرایند ارائه این خدمات، حقوق آنان بهطور کامل رعایت نشود. ممکن است کودکی درمان شود، اما صدای او در تصمیمگیریها شنیده نشود. ممکن است کودکی از بیمارستان ترخیص شود، اما شرایط اجتماعی و خانوادگی او برای بازگشت ایمن بررسی نشده باشد. ممکن است کودکی به خدمات سلامت دسترسی داشته باشد، اما به دلیل فقر، معلولیت یا شرایط اجتماعی خانواده، از فرصتهای برابر برای برخورداری از سلامت محروم بماند. مشاور وزیر بهداشت تأکید کرد: معیار موفقیت ما فقط تعداد خدمات ارائهشده یا تعداد کودکانی که تحت پوشش برنامههای حمایتی قرار گرفتهاند نیست؛ بلکه میزان توانایی نظام سلامت در تضمین حقوق همه کودکان، بهویژه آسیبپذیرترین آنهاست. وی دستاورد ماندگار پویش «حمایت از حقوق کودکان در نظام سلامت» را زمانی دانست که به تغییر در نگرشها، اصلاح در فرایندها، تقویت همکاریهای بینبخشی و در نهایت نهادینهشدن حقوق کودک در سیاستها و ساختارهای نظام سلامت منجر شود.
پرسشهای متداول درباره این خبر
موضوع اصلی این گزارش چیست؟
مشاور وزیر بهداشت در امور اجتماعی خواستار تبدیل حمایت از حقوق کودک از یک توصیه اخلاقی به الزام نهادی در نظام سلامت شد و از گسست میان درمان و مراقبت اجتماعی انتقاد کرد.
مرجع و منبع انتشار این خبر کجاست؟
این گزارش بر پایهٔ بیانیهها و اطلاعات منتشرشده از سوی irna.ir در بخش سلامت تنظیم شده است.
عنوان بینالمللی و لاتین این موضوع چیست؟
کودک در نظام سلامت پیش از آنکه بیمار باشد «صاحب حق» است
خبر دارو و سلامت را
از دست ندهید
روزی چند گزارش کوتاه، بدون تبلیغ و بدون اسپم.