نظام سلامت تحت فشار شوک ارزی

بازار دارو همزمان دو مساله مهم را پیش روی نظام سلامت گذاشته است؛ از یک سو سیاست حذف ارز ترجیحی می‌تواند هزینه تأمین مواد اولیه و تولید دارو را افزایش دهد و از سوی دیگر، تأخیر در پرداخت مطالبات بیمه‌ها جریان نقدینگی را در زنجیره دارو کند کرده است. نتیجه این وضعیت در سطح داروخانه‌ها به شکل کاهش دسترسی بیماران به برخی داروها خود را نشان می‌دهد؛ موضوعی که با کاهش موجودی دارو در کشور یکی نیست و کارشناسان بر آن تأکید دارند.\n\nمحمد عبده‌زاده، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران و رئیس سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران، گفت حذف ارز ترجیحی از دو مسیر شرکت‌های دارویی و بیماران را تحت تأثیر قرار می‌دهد: نخست چالش تأمین نقدینگی برای شرکت‌ها و دوم افزایش قیمت دارو که دسترسی بیماران را دشوارتر می‌کند. او با بیان اینکه داروسازی متقاضی تداوم ارز ترجیحی نیست، افزود با توجه به شرایط تورمی، راه نجات اقتصاد حرکت به سمت ارز تک‌نرخی است اما اجرای آن نیازمند پیش‌شرط‌هایی است؛ از جمله انتقال مابه‌التفاوت نرخ ارز، درآمدهای حقوق ورودی، سود بازرگانی و مالیات به صندوق سازمان‌های بیمه‌گر و افزایش هم‌زمان پوشش بیمه‌ای با اصلاح قیمت دارو تا فشار به بیمار منتقل نشود.\n\nمحمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، با تأکید بر اینکه حذف یکباره ارز ترجیحی دارو در دستور کار نیست و سیاست ارزی در حوزه دارو به‌صورت تدریجی دنبال می‌شود، گفت تأمین ارز مورد نیاز صنعت دارو با همکاری بانک مرکزی ادامه دارد و بخش عمده مواد اولیه صنعت همچنان ارز ترجیحی دریافت می‌کند. به گفته او، برای اقلامی که سیاست ارزی آن‌ها اصلاح شده نیز منابع مربوط به مابه‌التفاوت و پوشش بیمه‌ای در چارچوب برنامه دارویار پیگیری می‌شود تا هزینه‌های دارویی تا حد امکان از مسیر بیمه‌ها مدیریت شود.\n\nآرش محبوبی، عضو هیات علمی دانشکده داروسازی دانشگاه شهید بهشتی، نیز با اشاره به کاهش سطح دسترسی به دارو در مقطع فعلی، نقدینگی و تأخیر در پرداخت مطالبات از سوی بیمه‌ها را مشکل اصلی دانست و گفت برخی داروخانه‌ها دارو را با قیمت سال گذشته عرضه کرده‌اند اما پس از یک سال هنوز نتوانسته‌اند مطالبات خود را دریافت کنند؛ داروخانه‌ها تا یک نقطه می‌توانند این شرایط را تحمل کنند و از مقطعی به بعد ادامه عرضه برای آن‌ها دشوار می‌شود.\n\nدر نهایت، کارشناسان هشدار می‌دهند اگر منابع بیمه‌ای و نقدینگی صنعت به‌موقع تأمین نشود، افزایش هزینه تولید می‌تواند به کاهش موجودی داروخانه‌ها و در نهایت دشوارتر شدن دسترسی بیماران به دارو منجر شود؛ وعده سیاستگذار، اصلاح تدریجی ارز همراه با تداوم تأمین ارز و تقویت پوشش بیمه‌ای است.