افغانستان: رشد تولید دارو و محدود شدن واردات بیش از ۲۰۰ قلم

وزارت صحت عامه افغانستان می‌گوید ۱۳۰ کارخانه تولید دارو در این کشور، اکنون ۳۰ درصد نیاز بازار دارویی را تأمین می‌کنند. بر پایه اعلام این وزارت، هم‌زمان واردات بیش از ۲۰۰ قلم دارو محدود می‌شود؛ اقدامی که در جهت حمایت از تولید داخلی و کاهش وابستگی بازار به محصولات وارداتی انجام می‌گیرد. افغانستان سال‌ها از کشورهایی بوده که بخش بزرگی از نیاز دارویی خود را از طریق واردات تأمین می‌کرد؛ در چنین وضعیتی، هرگونه اختلال در مسیرهای تجاری، نقل‌وانتقال ارز یا حمل‌ونقل، می‌تواند به‌سرعت بر دسترسی مردم به دارو اثر بگذارد. رشد شمار کارخانه‌های تولید دارو و رسیدن سهم تولید داخلی به ۳۰ درصد نیاز بازار، تغییری معنادار در ساختار تأمین داروی این کشور محسوب می‌شود. سرمایه‌گذاری در تولید دارو در افغانستان با محدودیت‌های شناخته‌شده‌ای همراه است: دسترسی به مواد اولیه و واسطه‌های شیمیایی که غالباً وارداتی‌اند، هزینه تأمین انرژی و تجهیزات، نیاز به نیروی انسانی متخصص و مهم‌تر از همه، الزام به استقرار نظام تضمین کیفیت و آزمون‌های کنترل کیفی مطابق استانداردهای بین‌المللی. بدون این زیرساخت‌ها، تولید داخلی نمی‌تواند جای مطمئنی برای فرآورده‌های وارداتی باشد. محدود کردن واردات اقلامی که مشابه تولید داخلی دارند، ابزاری است که بسیاری از کشورها برای حمایت از صنعت داروی خود به کار می‌گیرند. در چنین سیاست‌هایی معمولاً فهرستی از اقلام مشخص می‌شود، برای واردات آن‌ها ضوابط سخت‌گیرانه‌تری تعیین می‌گردد یا مجوز ورود تنها در صورت نبود تولید داخلی صادر می‌شود. نکته مهم در این میان، حفظ تعادل است: حمایت از تولید داخلی نباید به کمبود یا افزایش قیمت دارو برای بیمار منجر شود و کیفیت محصولات داخلی نیز باید زیر نظر نهاد ناظر تضمین شود. اعلام رشد تولید داخلی و هم‌زمان محدودسازی واردات بیش از ۲۰۰ قلم دارو، نشانه‌ای از تغییر رویکرد سیاست دارویی افغانستان به سمت خودکفایی بیشتر است. تحقق واقعی این هدف به توان کارخانه‌ها در تأمین پیوسته مواد اولیه، پوشش بیمه‌ای و خرید دولتی از تولیدکنندگان داخلی و نیز تقویت ظرفیت آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت وابسته است؛ عواملی که تعیین می‌کنند سهم تولید داخلی در سال‌های آینده چه اندازه رشد خواهد کرد.