ایران در مسیر خودکفایی تولید دو واکسن حیاتی پنوموکوک و مننگوکوک قرار گرفت

با همت متخصصان و محققان شرکت‌های دانش‌بنیان زیست‌فناوری کشور و با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، فرآیند بومی‌سازی، تولید آزمایشی و انجام مطالعات کارآزمایی بالینی دو واکسن فوق‌استراتژیک «پنوموکوک» (Pneumococcal conjugate vaccine) و «مننگوکوک» (Meningococcal vaccine) با موفقیت وارد مراحل نهایی خود شده است. این دستاورد بزرگ علمی گامی بلند در مسیر خودکفایی ملی، تقویت امنیت بیولوژیک و کاهش وابستگی شدید به واردات این فرآورده‌های پیشرفته در نظام سلامت به شمار می‌رود. بر اساس گزارش‌های آماری رسمی، واکسن‌های کونژوگه پنوموکوک (جهت محافظت در برابر عفونت‌های مهاجم باکتری استرپتوکوکوس پنومونیه از جمله پنومونی حاد، مننژیت باکتریایی و عفونت‌های خونی در اطفال و سالمندان) و واکسن مننگوکوک (برای پیشگیری از مننژیت برق‌آسا ناشی از نایسریا مننژیتیدیس در گروه‌های پرخطر و حجاج) سالانه بالغ بر ۲۰ میلیون دلار ارزبری مستقیم برای واردات از کمپانی‌های خارجی به همراه داشته‌اند. الحاق رسمی واکسن پنوموکوک به برنامه گسترش ایمن‌سازی همگانی (EPI) کشور، تقاضای سالانه برای این محصول را به شکل چشمگیری افزایش داده بود. دانشمندان ایرانی موفق شده‌اند دانش فنی پیچیده سنتز پلی‌ساکاریدهای کپسولی باکتریایی، خالص‌سازی، اتصال کووالانسی به پروتئین‌های حامل استاندارد و فرمولاسیون نهایی نانوذرات کونژوگه را در داخل کشور پایه‌گذاری و اعتبارسنجی کنند. داده‌های پیش‌بالینی و فازهای اولیه مطالعات انسانی نشان‌دهنده تیتر ایمنی‌زایی بالا، پاسخ آنتی‌بادی خنثی‌کننده قوی و عدم بروز عوارض جانبی جدی بوده و تطابق کامل با استانداردهای فارماکوپه‌ای سازمان جهانی بهداشت (WHO) را به اثبات رسانده است. با تکمیل پرونده‌های ثبت دارویی (CTD) و اخذ مجوزهای نهایی تولید انبوه از سازمان غذا و دارو، پیش‌بینی می‌شود خطوط تولید صنعتی این واکسن‌ها تا اواخر سال جاری وارد مدار توزیع سراسری شوند. این خودکفایی ضمن صرفه‌جویی کلان ارزی، ایران را به جمع معدود کشورهای دارنده دانش کامل بیوراکتورها و فرمولاسیون واکسن‌های کونژوگه در غرب آسیا ملحق خواهد کرد.