موفقیت آزمایش‌های نهایی یک قطره چشمی در بهبود دید شبانه

داده‌های حاصل از دو مطالعه فاز نهایی نشان می‌دهد یک قطره چشمی حاوی فنتولامین ۰/۷۵ درصد که توسط شرکت اوپوس جنتیکس (Opus Genetics) توسعه یافته است، توانسته دید در شب را در افرادی که هنگام رانندگی در تاریکی با مشکل مواجه بودند به‌طرز قابل‌توجهی بهبود بخشد. به گزارش فن‌سالاران، در نخستین کارآزمایی ۱۴۵ بیمار مبتلا به کاهش حدت بینایی در شرایط کم‌نور یا تاریکی، با علائمی از جمله خیرگی، مشاهده هاله و پدیده «پرتوهای ستاره‌ای»، شرکت کردند. این بیماران به مدت هشت یا ۱۵ روز، روزانه قطره چشمی حاوی محلول فنتولامین ۰/۷۵ درصد یا دارونما دریافت کردند. خیرگی، مشاهده هاله و پدیده «پرتوهای ستاره‌ای» در اطراف منابع نور، از شکایت‌های کلاسیک بیمارانی است که در شرایط کم‌نور با افت کیفیت بینایی روبه‌رو می‌شوند. این علائم به‌ویژه هنگام شب و در مواجهه با نورهای نقطه‌ای — مانند چراغ خودروهای روبه‌رو یا چراغ‌های خیابان — شدت می‌گیرند و بر توانایی رانندگی در تاریکی اثر مستقیم دارند. در دومین کارآزمایی نیز بیماران شرکت‌کننده از بهبود عملکرد بینایی خود خبر دادند. این بهبود به‌ویژه در مواجهه با نور چراغ خودروهای روبه‌رو و همچنین در کاهش مشکلات ناشی از خیرگی هنگام رانندگی در سپیده‌دم یا غروب مشاهده شد. این نکته نشان می‌دهد که اثر مطلوب دارو به شرایط شبانه محدود نمی‌شود و بازه‌های کم‌نوری روز، مانند صبح زود و غروب، را نیز در بر می‌گیرد. کارشناسان می‌گویند این قطره با اثرگذاری بر عضله‌ای در عنبیه، موجب انقباض متوسط و پایدار مردمک چشم می‌شود؛ اثری که دست‌کم ۲۰ ساعت پایدار می‌ماند. سازوکار مورد اشاره این است که با کوچک‌تر شدن نسبی مردمک، مقدار نور پراکنده‌ای که از حاشیه‌های محیطی چشم وارد می‌شود کاهش می‌یابد و در نتیجه کیفیت تصویر شکل‌گرفته روی شبکیه در شرایط پرنور و کم‌نور بهتر می‌شود. همین پایداری طولانی اثر است که اهمیت عملی دارد: با یک بار مصرف روزانه، پوشش بینایی در طول شبانه‌روز حفظ می‌شود. جمع‌بندی نتایج این دو کارآزمایی می‌تواند مسیر شرکت سازنده را برای ارائه درخواست مجوز به نهادهای نظارتی هموار کند. دستیابی به داده‌های مثبت در دو مطالعه فاز نهایی، معمولاً پایه اصلی پرونده نظارتی یک فرآورده دارویی است و می‌تواند مرحله بعدی مسیر توسعه، یعنی آماده‌سازی و ارسال درخواست ثبت را تعیین کند.