کمیته CHMP اروپا: منافع سدیم اکسیبات در ترک الکل بر مخاطرات برتری دارد
سدیم اکسیبات در ترک الکل؛ منافع همچنان بر مخاطرات برتری دارد
خلاصه خبر: کمیته داروهای انسانی آژانس داروهای اروپا (CHMP) اعلام کرد منافع شربت و محلول خوراکی سدیم اکسیبات با غلظت ۱۷۵ میلیگرم بر میلیلیتر بر مخاطرات آن برتری دارد.
کمیته داروهای انسانی آژانس داروهای اروپا (CHMP) اعلام کرد که منافع شربت و محلول خوراکی سدیم اکسیبات (sodium oxybate) با غلظت ۱۷۵ میلیگرم در میلیلیتر، همچنان بر مخاطرات آن برتری دارد. این نتیجهگیری پس از یک بازبینی رسمی و در قالب یک رویه ارجاع ماده ۳۱ انجام شده است و داروها برای درمان سندرم حاد ترک الکل و حمایت از پرهیز بلندمدت در افراد وابسته به الکل به کار میروند. بازبینی به درخواست آژانس دارویی فرانسه آغاز شده بود. این درخواست بر پایه سه مطالعه منتشرشده درباره اثربخشی سدیم اکسیبات در وابستگی به الکل مطرح شد و همزمان نگرانیهایی درباره خطر سوءمصرف یا مصرف نادرست به دلیل خواص روانگردآور این دارو و کفایت تدابیر موجود برای کاهش این خطرها وجود داشت. رویه ارجاع در تاریخ ۱۹ ژوئن ۲۰۲۵ آغاز شد و کمیته نظر خود را در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ با شماره ارجاع EMA/REF/0000278933 تصویب کرد؛ اطلاعیه عمومی آژانس نیز در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد. کمیته در جریان بررسی، همه شواهد موجود از جمله دادههای مطالعات بالینی، متون علمی و گزارشهای پس از عرضه را ارزیابی کرد. یافته کلیدی این بود که مطالعات انجامشده پس از صدور مجوز این داروها محدودیتهای روششناختی داشتهاند و همین موضوع، برآورد اثر درمانی را با عدمقطعیت روبهرو کرده است. کمیته همچنین یادآور شد که از زمان مطالعات پشتیبان مجوزهای اولیه، استانداردهای علمی و روششناختی پیشرفت کردهاند و معیارهای امروز سنجش اثربخشی سختگیرانهتر از گذشته است. بر همین اساس، CHMP توصیه کرده است که شرکتهای دارنده مجوز، مطالعات تازهای برای مشخصکردن هرچه دقیقتر اثربخشی این داروها انجام دهند. اگر این توصیه از سوی کمیسیون اروپا تأیید شود، تکمیل این مطالعات و ارائه گزارش آنها به مقامهای ملی، به شرط حفظ مجوز عرضه داروها تبدیل خواهد شد. به بیان دیگر، ماندن این محصولات در بازار به تولید شواهد بالینی تازه گره خورده است. از نظر ایمنی، کمیته اعلام کرد که مشخصات ایمنی این داروها با آنچه پیشتر شناخته شده بود تفاوتی ندارد و بازبینی هیچ نگرانی ایمنی تازهای درباره خطر سوءمصرف یا مصرف نادرست در این موارد مصرف شناسایی نکرد. بنابراین نیازی به بازنگری در تدابیر تکمیلی کاهش خطر که از قبل برقرار بودند دیده نشد. کمیته نتیجه گرفت که توازن منافع و مخاطرات سدیم اکسیبات در این موارد مصرف همچنان مطلوب است، مشروط بر آنکه شرکتها مطالعات لازم را برای گردآوری دادههای بالینی بیشتر درباره اثربخشی انجام دهند. داروهای مشمول این بازبینی با نام تجاری «آلکوور، Alcover» در دو کشور اروپایی به صورت ملی مجاز شدهاند: در اتریش از سال ۱۹۹۹ و در ایتالیا از سال ۱۹۹۱. در اتریش، این دارو به شکل شربت برای درمان سندرم حاد ترک الکل و بهعنوان داروی کمکی برای حمایت از پرهیز بلندمدت تحت نظارت دقیق پزشکی و در کنار رواندرمانی و بازتوانی اجتماعی تجویز میشود. در ایتالیا به شکل محلول خوراکی و بهعنوان داروی کمکی برای کنترل ترک حاد الکل کاربرد دارد. آژانس داروهای اروپا بهروشنی تأکید کرده است که این بازبینی شامل محلول خوراکی سدیم اکسیبات با غلظت ۵۰۰ میلیگرم در میلیلیتر که برای درمان نارکولپسی همراه با کاتاپلکسی استفاده میشود، نمیشود. این تفکیک اهمیت دارد، زیرا دو فرآورده با دو غلظت و دو کاربرد کاملاً متفاوت، در رسانهها و حتی برخی گزارشهای تخصصی با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند. سه مطالعهای که مبنای آغاز بازبینی بودند، در اطلاعیه آژانس نام برده شدهاند: نخست کارآزمایی دوسوکور کنترلشده نیمریختر و همکاران در سال ۲۰۰۲ درباره گاما-هیدروکسیبوتیرات و کلومیتیازول در درمان ترک الکل؛ دوم کارآزمایی GATE 1 به سرپرستی کاپوتو و همکاران در سال ۲۰۱۴ که مقایسهای تصادفی و دوسوکور میان سدیم اکسیبات و اکسازپام بود؛ و سوم مطالعه گیرو و همکاران در سال ۲۰۲۲ که یک کارآزمایی بینالمللی، چندمرکزی، تصادفی، دوسوکور و کنترلشده با دارونما برای حفظ پرهیز در بیماران وابسته به الکل بود. در بخش اطلاعات برای بیماران، آژانس تصریح کرده است که این داروها در ایتالیا و اتریش برای این موارد مصرف در دسترس خواهند ماند، اما مطالعات تازهای برای گردآوری دادههای بیشتر درباره اثربخشی آنها انجام میشود. هیچ نگرانی تازهای درباره ایمنی این داروها وجود ندارد و بیمارانی که از این داروها استفاده میکنند در صورت داشتن پرسش درباره درمان خود باید با پزشک یا داروساز مشورت کنند. در بخش اطلاعات برای متخصصان مراقبت سلامت نیز آمده است که مطالعات پس از عرضه درباره ترک حاد الکل و حفظ بلندمدت پرهیز، محدودیتهای روششناختی داشتهاند و به همین دلیل شرکتها باید مطالعات اثربخشی پس از عرضه انجام دهند. مشخصات ایمنی داروها بدون تغییر باقی میماند و توازن منافع و مخاطرات تنها در صورتی مطلوب میماند که مطالعات تحمیلی اجرا شوند. نظر CHMP اکنون به کمیسیون اروپا ارسال میشود و کمیسیون تصمیم نهایی و الزامآور خود را که در همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا اجرا میشود، صادر خواهد کرد. تا آن زمان، اطلاعات محصول تغییری نمیکند و این نظر بهتنهایی به معنای تغییر وضعیت مجوز یا خروج دارو از بازار نیست.
پرسشهای متداول درباره این خبر
موضوع اصلی این گزارش چیست؟
کمیته داروهای انسانی آژانس داروهای اروپا (CHMP) اعلام کرد منافع شربت و محلول خوراکی سدیم اکسیبات با غلظت ۱۷۵ میلیگرم بر میلیلیتر بر مخاطرات آن برتری دارد.
مرجع و منبع انتشار این خبر کجاست؟
این گزارش بر پایهٔ بیانیهها و اطلاعات منتشرشده از سوی فن سالاران در بخش اخبار دارویی ایران تنظیم شده است.
عنوان بینالمللی و لاتین این موضوع چیست؟
سدیم اکسیبات در ترک الکل؛ منافع همچنان بر مخاطرات برتری دارد
خبر دارو و سلامت را
از دست ندهید
روزی چند گزارش کوتاه، بدون تبلیغ و بدون اسپم.