سهم سنگین هزینه‌های دندانپزشکی چالش جدی نظام سلامت است

رحمان ناظری، مسوول فنی کلینیک‌های دندانپزشکی اصفهان، روز دوشنبه در نشست خبری با موضوع آینده درمان‌های دندانپزشکی و توسعه خدمات تخصصی در مجتمع مطبوعاتی اصفهان گفت: هزینه‌های بالای خدمات دندانپزشکی، ناکارآمدی بیمه‌ها در پوشش درمان‌های اصولی و محرومیت بخش بزرگی از جامعه از دریافت این خدمات، به چالش‌های جدی نظام سلامت تبدیل شده است. او افزود بیماری‌های دهان و دندان یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها در سراسر جهان به شمار می‌روند و سلامت این بخش ارتباط مستقیمی با کیفیت زندگی، توانایی جویدن، صحبت کردن، اعتماد به نفس و روابط اجتماعی افراد دارد. وی بیان کرد امروزه ثابت شده است که سلامت دهان و دندان با سایر بیماری‌های سیستمیک بدن از جمله بیماری‌های قلبی و عروقی، تنفسی، کلیوی، پوکی استخوان و دیابت مرتبط است. این پزشک متخصص دندانپزشکی با اشاره به آمارهای رسمی خاطرنشان کرد: بر اساس آخرین گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، خدمات دندانپزشکی بالاترین سهم از کل پرداخت‌ها از جیب خانوار در هزینه‌های سلامت را به خود اختصاص می‌دهد. ناظری گفت آمارهای نگران‌کننده‌ای در مورد وضعیت سلامت دندان ایرانیان وجود دارد که نشان می‌دهد بین ۱۰ تا ۱۵ درصد از مردم ایران اصلاً از مسواک استفاده نمی‌کنند و تمرکز بر پیشگیری در کشور بسیار ضعیف است. مسوول فنی کلینیک‌های دندانپزشکی اصفهان با اشاره به توزیع نامتوازن خدمات دندانپزشکان و هزینه‌های درمانی آن در سطح کشور اظهار داشت: ۲۵ درصد از جمعیت کشور به طور کلی از دریافت خدمات دندانپزشکی محروم هستند و در حال حاضر دهک‌های درآمدی یک تا چهار جامعه به هیچ وجه توان مراجعه به دندانپزشک را ندارند و دهک‌های میانی نیز تنها در زمان اجبار و درد شدید به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند. ناظری با تاکید بر اهمیت پیشگیری بر درمان افزود تنها برنامه پیشگیرانه‌ای که از سال ۱۳۷۹ در مدارس کشور آغاز شده وارنیش دندان است که آن هم نتوانسته به کاهش پوسیدگی دندان کودکان کمک چندانی کند، به طوری که شاخص دندان‌های پوسیده در ۲ دهه گذشته بین سه و نیم تا چهار برابر افزایش یافته است. وی یادآور شد خدمات دندانپزشکی به دلیل عواملی همچون گرانی مواد و تجهیزات، هزینه‌های لابراتواری، استهلاک بالای دستگاه‌ها و هزینه‌های کلینیکی، پرهزینه‌ترین خدمات در بخش سرپایی محسوب می‌شوند. با این وجود کارشناسان بر این باورند که با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، هوش مصنوعی و تغییر رویکرد کلینیک‌ها به سمت ارائه خدمات تخصصی و جامع، می‌توان کیفیت درمان و اعتماد بیماران را به شکل چشمگیری ارتقا داد. ناظری تصریح کرد در زمینه جبران این هزینه‌های سنگین، بیمه‌ها نقش حیاتی دارند اما عملکرد آن‌ها با انتقادات جدی روبرو است؛ در حالی که ۸۳ درصد از مردم تحت پوشش بیمه‌های پایه هستند، این بیمه‌ها خدمات بسیار سطحی و اولیه‌ای را ارائه می‌دهند که بیشتر مراجعین را به سمت کشیدن دندان سوق می‌دهد. این مسوول فنی گفت بیمه‌های تکمیلی نیز که تنها حدود ۱۰ درصد از جمعیت را پوشش می‌دهند، با مشکلاتی نظیر سقف‌های تعهدات پایین، دوره‌های انتظار طولانی و عدم پرداخت مطالبات دندانپزشکان مواجه هستند. در کنار این چالش‌ها، گرایش روزافزون به زیبایی در دندانپزشکی نیازمند فرهنگ‌سازی است تا زیبایی جایگزین سلامت و درمان‌های اصولی نشود. وی یادآور شد ورود فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی به حوزه دندانپزشکی به عنوان یک ابزار کمکی در تشخیص و برنامه‌ریزی‌های درمانی نویدبخش تحولات مثبتی است، هرچند این فناوری‌ها قرار نیست جایگزین مهارت و حضور دندانپزشک شوند. در بخش دیگری از این نشست، مرضیه غیور، متخصص دندانپزشکی کودکان، گفت مفهوم دندانپزشکی در عصر حاضر از درمان صرف مشکلات ایجادشده فراتر رفته و مواردی همچون پیشگیری، تشخیص زودهنگام، حفظ سلامت دهان و دندان و زیبایی لبخند را که تأثیر مستقیمی بر کیفیت زندگی افراد دارد، در بر گرفته است.