پزشک خانواده در کهگیلویه و بویراحمد؛ از وعده تا اجرا

طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع که سابقه‌ای دست‌کم بیست‌ساله در کشور دارد، این روزها با تغییراتی در ساختار اجرا و در قالب یک برنامه‌ی یکپارچه‌ی شهری و روستایی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های تحول‌آفرین نظام سلامت کشور در شهرستان بویراحمد در کهگیلویه و بویراحمد در حال اجراست؛ استانی که جمعیت شهری آن برای نخستین‌بار طعم این نظام نوین سلامت را می‌چشد. پس از سال‌ها انتظار، طرح پزشک خانواده‌ی شهری در شهرستان بویراحمد به‌عنوان یکی از ۶۴ شهرستان منتخب کشور به‌طور رسمی آغاز به کار کرده است. این طرح که پیش‌تر تنها در مناطق روستایی و شهرهای زیر بیست‌هزار نفر اجرا می‌شد، این بار جمعیت شهری را نیز زیر پوشش قرار داده است. منطق اصلی این برنامه، تغییر نگاه از «بیماری» به «سلامت» است؛ به‌گونه‌ای که پزشک خانواده مسئول هدایت مسیر سلامت فرد و خانواده بوده و هر خانوار در قالب یک پرونده‌ی الکترونیک سلامت قرار می‌گیرد. در این ساختار، جمعیتی حدود سه‌هزار نفر زیر پوشش یک تیم سلامت شامل پزشک خانواده، مراقب سلامت، ماما و منشی قرار می‌گیرند و شاخص‌های سلامت آن‌ها به‌صورت مستمر رصد می‌شود تا مشکلات احتمالی پیش از تبدیل شدن به بیماری‌های پیچیده و پرهزینه شناسایی و پیگیری شوند. این تغییر رویکرد به‌ویژه برای بیماری‌های مزمن مانند فشار خون، دیابت و چربی خون اهمیت فراوانی دارد. شهرستان بویراحمد با حدود ۳۳۰ هزار نفر جمعیت، میزبان این طرح است که حدود ۱۶۲ هزار نفر از آن‌ها در مناطق شهری ساکن‌اند و ۲۲ مرکز جامع سلامت در شهرستان زیر پوشش قرار گرفته‌اند. در مجموع حدود ۵۵ تیم سلامت برای اجرای این طرح پیش‌بینی شده که تاکنون جانمایی و تعیین تکلیف حدود ۴۰ تیم انجام شده است. در مناطقی که امکان ارائه‌ی خدمات از طریق مراکز دولتی وجود نداشته باشد، از ظرفیت بخش خصوصی استفاده خواهد شد و با مطب‌ها و درمانگاه‌ها قرارداد مستقیم منعقد می‌شود. از مهم‌ترین مشوق‌های پیش‌بینی‌شده برای همراه کردن مردم، کاهش هزینه‌های پرداختی از جیب است؛ به این ترتیب که چهار ویزیت نخست پزشک خانواده برای افراد رایگان بوده و از ویزیت پنجم به بعد فرانشیز دریافت می‌شود. در صورت نیاز به خدمات تخصصی، بیمار با نوبت مشخص به کلینیک تخصصی ارجاع داده می‌شود و در سطح دوم تنها ۱۵ درصد تعرفه‌ی دولتی را پرداخت می‌کند؛ خدمات بستری در سطح سوم نیز به‌صورت رایگان ارائه خواهد شد. استاندار کهگیلویه و بویراحمد، یدالله رحمانی، در آیین آغاز این طرح در یاسوج گفت که پیشگیری از بروز بیماری‌ها محور برنامه‌هاست و شهر یاسوج به‌عنوان پایلوت طرح برگزیده شده و در مراحل بعدی در دیگر نقاط استان اجرایی خواهد شد. او همچنین به پیش‌بینی ده هزار میلیارد ریال برای توسعه‌ی زیرساخت‌های نظام سلامت در سفر رئیس‌جمهور به استان اشاره کرد.