شکست پیاپی داروهای قلبی Novartis و Novo Nordisk 'حباب' سرمایه‌گذاری را می‌ترکاند

درست پیش از تعطیلات روز کارگر (Labor Day)، شرکت Novartis اعلام کرد که درمان قلبی pelacarsen در یک کارآزمایی بالینی هفت‌ساله که به‌طور گسترده‌ای دنبال می‌شد، شکست خورده است. این دارو برای کاهش نرخ حمله قلبی یا سکته طراحی شده بود؛ مکانیزم اثر آن پایین آوردن لیپوپروتئین a یا همان Lp(a) است؛ نوعی چربی که در غلظت‌های بالا احتمال بروز مشکلات شدید قلبی را افزایش می‌دهد. برآورد می‌شود حدود ۲۰ درصد افراد سطح غیرطبیعی بالایی از این نوع چربی داشته باشند. داروی Novartis نخستین تلاش در یک کلاس کاملاً تازه از درمان‌های قلبی‌عروقی به شمار می‌رود؛ مسیری که چندین شرکت دارویی دیگر نیز با سرمایه‌گذاری میلیاردها دلاری در حال پیمودن آن هستند و داروهای Lp(a) خود را توسعه می‌دهند. اما این ناکامی در خلأ رخ نداد. خبر شکست pelacarsen در ادامه ناکامی داروی قلبی Novo Nordisk در همان ماه منتشر شد؛ دو رویداد پشت‌سرهم که تیترهای گسترده‌ای در رسانه‌های صنعت دارو ساختند و بحث درباره آینده این حوزه را داغ کردند. کارشناسان می‌گویند این شکست‌ها می‌تواند اثری سردکننده بر کل صنعت داشته باشد. به باور آنان، پس از یک دوره احیای مجدد علاقه به کارآزمایی‌های قلبی‌عروقی، جذب سرمایه برای پژوهش‌های این حوزه دشوارتر خواهد شد و شرکت‌ها برای توجیه هزینه‌های سنگین مطالعات چندساله به شواهد محکم‌تری نیاز پیدا می‌کنند. این تحلیل را Allison DeAngelis و Adam Feuerstein از STAT News در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کرده‌اند و در آن به پیامدهای مستقیم این دو شکست بر جریان سرمایه‌گذاری در تحقیقات قلبی‌عروقی پرداخته شده است. پرسش اصلی این است که آیا شکست نخستین داروی یک کلاس درمانی، سایر برنامه‌های در حال توسعه را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد یا سرمایه‌گذاران همچنان به پتانسیل بلندمدت این رویکرد باور دارند. اهمیت موضوع از آنجا ناشی می‌شود که داروهای کاهنده Lp(a) به عنوان یکی از امیدهای تازه برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی معرفی شده بودند؛ حوزه‌ای که سال‌ها با کمبود گزینه‌های درمانی مؤثر برای بیماران پرخطر روبه‌رو بوده است. اگر بزرگ‌ترین شرکت‌ها نیز در اثبات اثر بالینی این مکانیزم ناکام بمانند، بازنگری در انتظارات بازار از این کلاس دارویی اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد.