شکست داروی Ultragenyx برای سندرم آنجلمن در کارآزمایی فاز ۳

شرکت بیوتکنولوژی آمریکایی الترایجنیکس (Ultragenyx Pharmaceutical) از شکست سنگین کارآزمایی بالینی بزرگ فاز ۳ داروی آزمایشی خود با نام GTX-102 در درمان بیماران مبتلا به سندرم ژنتیکی نادر آنجلمن (Angelman Syndrome) خبر داد. بر اساس تحلیل داده‌های آماری، این داروی آنتی‌سنس اولیگونوکلئوتیدی در مقایسه با بازوی دارونما نتوانست به نقطه پایانی اولیه خود در ارزیابی بهبود شناختی و رفتاری دست یابد و این امر سقوط شدید ارزش سهام شرکت را در پی داشت. از نقطه نظر ژنتیک مولکولی و پاتوفیزیولوژی اعصاب، سندرم آنجلمن یک اختلال شدید رشد عصبی ناشی از جهش، حذف یا فقدان بیان نسخه مادری ژن UBE3A در نورون‌های مغز است که با ناتوانی ذهنی شدید، اختلالات تکلم، آتاکسی، تشنج و مشکلات خواب همراه است. داروی GTX-102 با هدف فعال‌سازی مجدد نسخه پدری خاموش‌شده ژن UBE3A از طریق مهار رونویسی آنتی‌سنس طراحی شده بود؛ با این حال، علی‌رغم نتایج اولیه امیدوارکننده در فازهای مقدماتی، در جمعیت گسترده فاز سه تفاوت معناداری میان گروه تحت درمان و دارونما ثبت نشد. از بعد اقتصاد بیوتک و مدیریت خطوط لوله دارویی، این شکست ضربه‌ای کاری به برنامه‌های الترایجنیکس برای دستیابی به سودآوری پایدار در بازار بیماری‌های نادر مغز و اعصاب محسوب می‌شود. مدیران شرکت اعلام کردند که با توقف این برنامه بالینی، منابع مالی و تحقیقاتی خود را بر سایر دارایی‌های بیوتکنولوژیک در حال توسعه متمرکز خواهند کرد؛ هم‌زمان محققان دانشگاهی در حال تحلیل دلایل بیولوژیک عدم دستیابی به اثربخشی در مقیاس انسانی هستند. کارشناسان ژنتیک پزشکی امیدوارند که با بررسی دقیق‌تر نشانگرهای زیستی و طراحی الیگونوکلئوتیدهای اختصاصی‌تر، نسل بعدی داروها بتوانند بر موانع ساختاری عبور از سد خونی-مغزی غلبه کرده و در آینده درمانی کارآمد برای این کودکان فراهم سازند.