۵ شرکت دارویی در پی Merck و Moderna در رقابت واکسن سرطان

پس از پیروزی چشمگیر ماه گذشته در ملانوما (melanoma)، شرکت‌های Merck و Moderna در میان نسل جدید واکسن‌های شخصی‌سازی‌شده سرطان، در صدر قرار گرفته‌اند. پیروزی مرحله دیرهنگام این دو شریک تجاری در ملانوما ماه گذشته، چرخشی پیروزمندانه برای حوزه واکسن سرطان پس از سال‌ها نتایج متوسط رقم زد. داده‌های فاز ۳ این شرکا نشان داد واکسن سرطان مبتنی بر mRNA آن‌ها در ترکیب با داروی Keytruda شرکت Merck، در مقایسه با مصرف تنها Keytruda، بقای بدون پیشرفت بیماری (progression-free survival) را در بیماران مبتلا به ملانومای پوستی افزایش می‌دهد. در مقابل، داده‌های اولیه این حوزه چندان امیدوارکننده نبودند؛ داروی Provenge شرکت Dendreon که در سال ۲۰۱۰ توسط FDA برای سرطان پروستات مرحله پیشرفته تأیید شد، به‌طور گسترده نخستین واکسن سرطان عرضه‌شده به بازار شناخته می‌شود. با این حال، Provenge با وجود باز کردن این مسیر، در جلب استقبال بازار ناکام ماند و Dendreon حدود چهار سال پس از تأیید این دارو اعلام ورشکستگی کرد. قربانی دیگری در حوزه واکسن سرطان، شرکت IO Biotech است که در ماه آوریل فعالیت خود را متوقف کرد؛ پس از آنکه FDA سال گذشته اعلام کرد این شرکت شواهد کافی برای حمایت از کاندیدای محصول خود به نام Cylembio ندارد. درمان نئوآنتی‌ژن شخصی‌سازی‌شده Merck و Moderna که intismeran autogene نام دارد، از تومور خود بیمار استفاده می‌کند و از آن یک امضای جهشی منحصربه‌فرد - مشابه اثر انگشت سرطان - شناسایی می‌شود که می‌تواند برای تولید واکسن شخصی‌سازی‌شده مبتنی بر mRNA به کار رود. پس از تجویز، واکسن سیستم ایمنی بیمار را برای شناخت این اثر انگشت آنتی‌ژنی و حمله به سلول‌های حاوی آن آماده می‌کند. در نشست سالانه انجمن آمریکایی پژوهش سرطان (AACR) در ماه آوریل، کاندیدای واکسن درمانی autogene cevumeran شرکت‌های Roche و BioNTech نرخ بقای امیدوارکننده‌ای در بیماران مبتلا به سرطان پانکراس نشان داد. در یک مطالعه فاز ۱ روی ۱۶ بیمار مبتلا به سرطان پانکراس، هشت بیمار به واکسن شخصی‌سازی‌شده پاسخ دادند؛ از میان این هشت پاسخ‌دهنده، هفت نفر چهار تا شش سال پس از جراحی هنوز زنده بودند که نرخ بقایی برابر با ۸۷.۵ درصد است. در مقابل، نرخ بقای پنج‌ساله سرطان پانکراس در مراحل مختلف ۱۳ درصد است. با این حال، این کاندیدا ماه گذشته در سرطان کولورکتال با مانع مواجه شد؛ زیرا یک هیئت مستقل بررسی داده‌ها پایان دادن به مطالعه فاز ۲ را به دلیل بی‌فایده‌بودن (futility) توصیه کرد. BioNTech علاوه بر autogene cevumeran، ایمونوتراپی‌های سرطان دیگری مبتنی بر mRNA دارد که آنتی‌ژن‌های توموری مشخصی را کد می‌کنند. یکی از این داروها BNT113 است که دو پروتئین رایج در تومورهای مثبت از نظر HPV16 را هدف قرار می‌دهد و در ترکیب با Keytruda در مطالعه فاز ۲/۳ به نام AHEAD-MERIT روی سرطان‌های سر و گردن مورد آزمایش قرار گرفته است. شرکت Elicio نیز واکسن ELI-002 را طراحی کرده که هدف آن غدد لنفاوی است و از یک آنتی‌ژن پپتیدی KRAS بهره می‌برد که می‌تواند پاسخ ایمنی را در برابر طیف گسترده‌ای از جهش‌های KRAS برانگیزد. شرکت Agenus نیز ترکیب ایمونوتراپی خود به نام BOT+BAL را پیش می‌برد که از آنتی‌بادی ضد CTLA-4 به نام بوتنسیلیماب (botensilimab) و مهارکننده PD-1 به نام بالستیلیماب (balstilimab) تشکیل شده است. کارآزمایی فاز ۳ به نام ROBBIN برای آزمایش یک دوره درمان نئوادجوانت BOT+BAL در بیماران پرخطر مبتلا به سرطان کولون پایدار میکروساتلیت (MSS) مرحله دوم و سوم طراحی شده است. Agenus در ماه ژوئیه از طریق یک عرضه خصوصی (private placement) ۸۵ میلیون دلار نقد در ازای اول و همچنین ۲۵۵ میلیون دلار پرداخت‌های بالقوه آتی دریافت کرد تا بودجه کارآزمایی ROBBIN را تأمین کند.