ابداع روش تازه برای پایداری واکسن‌های mRNA با کمک هوش مصنوعی

پژوهشگران با بهره‌گیری از هوش مصنوعی (AI) و اصلاح فرمولاسیون نانوذرات لیپیدی حامل mRNA، روشی برای افزایش پایداری واکسن‌های مبتنی بر mRNA ابداع کردند که می‌تواند نیاز به نگهداری این واکسن‌ها در دماهای بسیار پایین را برطرف کند. واکسن‌های mRNA، از جمله واکسن‌های کووید-۱۹ شرکت‌های مدرنا (Moderna) و فایزر (Pfizer) و واکسن جدید آنفلوانزای مدرنا، در حال حاضر باید در دمای منفی ۴۰ تا منفی ۱۲۳ درجه فارنهایت (منفی ۴۰ تا منفی ۸۶ درجه سانتی‌گراد) نگهداری شوند. این محدودیت، دسترسی به این واکسن‌ها را در مناطقی که زیرساخت‌های زنجیره سرد فوق‌پایین ندارند، دشوار می‌کند. بر اساس گزارش نشریه علمی «نیچر بایوتکنولوژی» (Nature Biotechnology)، واکسن‌های تولیدشده با این فرمولاسیون جدید تا یک سال در دمای اتاق و تا دو ماه در دمای نزدیک به ۱۰۰ درجه فارنهایت (حدود ۳۸ درجه سانتی‌گراد) پایدار ماندند. نانوذرات لیپیدی (Lipid Nanoparticle) نقش حامل را در این واکسن‌ها ایفا می‌کنند و اصلاح هوشمندانه ساختار آن‌ها با کمک هوش مصنوعی، عامل کلیدی این پایداری بیشتر است. این دستاورد می‌تواند هزینه‌های نگهداری و حمل‌ونقل واکسن‌های mRNA را به‌شدت کاهش دهد و دسترسی به این واکسن‌ها را در کشورهای کم‌درآمد و مناطق فاقد زیرساخت‌های فوق‌سرد گسترش دهد. حذف نیاز به فریزرهای دماهای بسیار پایین، استفاده از این واکسن‌ها را در کلینیک‌ها، داروخانه‌ها و مناطق دورافتاده نیز عملی‌تر می‌کند و مسیر توزیع جهانی ایمن‌سازی با فناوری mRNA را هموارتر می‌سازد. فناوری mRNA به سلول‌های بدن دستور می‌دهد پروتئینی مشابه بخشی از ویروس تولید کنند تا سیستم ایمنی آن را شناخته و در برابر عفونت واقعی آماده شود؛ همین مکانیسم، حفظ پایداری مولکول شکننده mRNA را به چالش اصلی این واکسن‌ها تبدیل کرده است. از این رو، پایداری در دمای اتاق می‌تواند دامنه کاربرد این فناوری را فراتر از ایمن‌سازی، به حوزه‌های درمانی نوین نیز گسترش دهد.