سازمان MHRA | دستیابی پژوهشگران بریتانیایی به رویکرد نوآورانه واکسیناسیون بدون سوزن علیه استرپتوکوک گروه A

پژوهشگران سازمان تنظیم مقررات داروها و محصولات سلامت بریتانیا (MHRA) با همکاری مؤسسه واکسن GSK برای سلامت جهانی (GSK Vaccines Institute for Global Health)، در مطالعه‌ای پیشگامانه گام بلندی در مسیر توسعه نخستین واکسن مؤثر علیه باکتری بسیار مسری استرپتوکوک گروه A (موسوم به Strep A) برداشتند. این باکتری سالانه عامل صدها میلیون مورد عفونت در سراسر جهان است و تاکنون هیچ واکسن مجاز و تأییدشده‌ای برای پیشگیری از آن در بازار دارویی جهانی وجود نداشته است. نتایج این پژوهش نوین در شماره اکتبر ۲۰۲۶ نشریه علمی و معتبر Human Vaccines & Immunotherapeutics به چاپ رسیده و امیدهای فراوانی را برای ایمن‌سازی گسترده بدون نیاز به تزریق و سرسوزن زنده کرده است. بر اساس برآوردهای همه‌گیرشناسی سازمان جهانی بهداشت، سالانه بیش از ۶۰۰ میلیون نفر در جهان به باکتری استرپتوکوک گروه A مبتلا می‌شوند و عوارض ثانویه و شدید این بیماری نظیر تب روماتیسمی حاد، آسیب‌های مزمن دریچه‌ای قلب و عفونت‌های مهاجم خونی و بافتی سالانه جان بیش از ۵۰۰ هزار بیمار را به‌ویژه در کشورهای کم‌درآمد و در حال توسعه می‌گیرد. بیشتر تلاش‌های سنتی برای ساخت واکسن این بیماری به دلیل تنوع آنتی‌ژنی و خطرات واکنش‌های خودایمنی با شکست مواجه شده بودند، اما فناوری جدید از رویکردی کاملاً متمایز بهره می‌برد. در این واکسن نوآورانه از فناوری حباب‌های وزیکولی طبیعی مشتق از غشای باکتری موسوم به GMMA (Generalised Modules for Membrane Antigens) استفاده شده است. این نانوحباب‌های زیستی به عنوان حامل قندهای ساختاری اختصاصی باکتری Strep A عمل کرده و همزمان نقش یک ادجوانت (تقویت‌کننده ایمنی) قدرتمند را ایفا می‌کنند. دکتر فاطمه ماواس (Fatme Mawas)، رئیس بخش واکسن‌های کونژوگه در سازمان MHRA، تصریح کرد که تجویز این فرمولاسیون از طریق مخاط بینی یا زیر زبان، نه‌تنها ایمنی عمومی و پادتن‌های خونی را تحریک می‌کند، بلکه در سدهای مخاطی دستگاه تنفسی که نقطه اصلی ورود و استقرار باکتری است، ایمنی موضعی بسیار قدرتمندی ایجاد می‌نماید. محققان تأکید می‌کنند که رویکرد واکسیناسیون بدون سوزن علاوه بر تسهیل تجویز برای کودکان و کاهش نیاز به تجهیزات استریل تزریقی و زنجیره سرمایش پیچیده، موجب گسترش دسترسی عادلانه به ایمن‌سازی در مناطق محروم خواهد شد. همچنین پیشگیری زودهنگام از عفونت‌های استرپتوکوکی گلو، مصرف بی‌رویه و گسترده آنتی‌بیوتیک‌ها را کاهش داده و سدی مؤثر در برابر بحران فزاینده مقاومت میکروبی (AMR) در سطح بین‌المللی ایجاد خواهد کرد.