پیش‌نویس مقررات چین برای محدودسازی صادرات فناوری‌های زیست‌دارویی

چین در واکنش به تشدید نظارت واشنگتن بر معاملات فرامرزی مرتبط با دارایی‌های چینی در حوزه علوم زیستی، پیش‌نویس مقرراتی را برای ممنوعیت یا محدودسازی صادرات برخی فناوری‌های کلیدی زیست‌دارویی ارائه کرده است. بر اساس این پیش‌نویس، پکن درصدد جلوگیری از تملک خارجی فناوری‌های اختصاصی سلول‌درمانی و ژن‌درمانی، RNA مداخله‌گر کوچک (siRNA) و پلتفرم‌های افزایش کارکرد عوامل بیماری‌زا است. همچنین انتقال کامل فناوری‌های اختصاصی شناسایی و اعتبارسنجی اهداف دارویی در حوزه سلول‌درمانی، ژن‌درمانی و siRNA به نهادهای خارجی مشمول محدودیت خواهد شد و انجام چنین معاملاتی به تأیید مراجع نظارتی نیاز دارد. این پیشنهاد بخشی از بازنگری فهرست محدودیت‌های صادراتی چین است؛ فهرستی که ۴۰ فناوری کلیدی از جمله فناوری‌های زیست‌دارویی، هوش مصنوعی و انرژی سبز فتوولتائیک را دربرمی‌گیرد. هدف از این بازنگری، حفظ فناوری‌های راهبردی در داخل کشور و جلوگیری از واگذاری دارایی‌های فکری ارزشمند به شرکت‌های خارجی عنوان شده است. این اقدام در شرایطی مطرح می‌شود که چین به یکی از صادرکنندگان پیشرو محصولات زیست‌دارویی در جهان تبدیل شده است. به گفته نهادهای نظارتی دارویی این کشور، ارزش معاملات خارجی دارایی‌های زیست‌فناوری چین تا آگوست سال جاری به ۱۲۰ میلیارد دلار رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۳۶ درصد افزایش داشته است. در سال‌های اخیر شرکت‌های بزرگ دارویی جهان قراردادهای متعددی برای خرید مجوز یا همکاری در توسعه داروهای چینی، به‌ویژه در حوزه آنتی‌بادی‌های دوکاره و درمان‌های سرطان، امضا کرده‌اند. محدود شدن انتقال فناوری می‌تواند مسیر این همکاری‌ها را تغییر دهد و شرکت‌های چندملیتی را به بازنگری در مدل خرید دارایی‌های چینی وادار کند. پیش‌نویس مقررات تازه هنوز مراحل تصویب نهایی را طی نکرده است.