بازبینی سریع FDA برای zasocitinib تاکدا در پسوریازیس پلاکی

شرکت Takeda اعلام کرد سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) درخواست داروی جدید (NDA) خود برای داروی zasocitinib (TAK-279) را با بازبینی سریع (Priority Review) پذیرفته است؛ دارویی برای درمان بزرگسالان مبتلا به پسوریازیس پلاکی متوسط تا شدید. تاریخ هدف تصمیم‌گیری بر پایه قانون PDUFA، سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۷ است. این شرکت خبر را در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کرد. zasocitinib یک مهارکننده خوراکی نسل جدید، بسیار گزینشی و قوی تیروزین کیناز ۲ (TYK2) است که در مطالعات فاز ۳ پسوریازیس پلاکی، پاک‌سازی سریع، پایدار و یکنواخت پوست را نشان داده است. «با وجود پیشرفت‌های مراقبت از پسوریازیس، همچنان نیاز به درمان‌های خوراکی بسیار مؤثر وجود دارد که به تظاهرات متنوع و اغلب دشوار بیماری از جمله درگیری نواحی پرتأثیر مانند پوست سر هم پاسخ دهند»، گفت اندی پلومپ (Andy Plump)، رئیس بخش پژوهش و توسعه Takeda. او افزود: «داده‌های فاز ۳ ما پاک‌سازی سریع و پایدار پوست را در انواع بیماران و در نواحی پرتأثیر و دشوار درمان نشان داد. بر پایه نتایج نزدیک به ۳۰۰۰ بیمار، zasocitinib این پتانسیل را دارد که گزینه‌ای پیشرو میان درمان‌های خوراکی پسوریازیس باشد.» بسته داده‌های این درخواست بر مطالعات محوری و جهانی فاز ۳ LATITUDE PsO 3001 و 3002 استوار است؛ مطالعاتی تصادفی‌شده، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما و داروی فعال که در ۲۱ کشور انجام شدند. مطالعه ۳۰۰۱ شمار ۶۹۳ نفر و مطالعه ۳۰۰۲ شمار ۱۱۰۸ شرکت‌کننده را ثبت کردند و در همه نقاط پایانی هم‌بنیادین و هر ۴۴ نقطه پایانی ثانویه رتبه‌بندی‌شده به نتیجه مطلوب رسیدند. مطالعه بازبرچسب ۳۰۰۳ نیز با حدود ۲۱۰۰ شرکت‌کننده ایمنی، تحمل‌پذیری و اثربخشی بلندمدت دارو را بررسی می‌کند. حدود ۷۰ درصد بیماران در هفته ۱۶ به پوست پاک یا تقریباً پاک (sPGA 0/1) رسیدند. در مطالعه ۳۰۰۱ این شاخص ۷۱ درصد با zasocitinib در برابر ۱۱ درصد با دارونما و ۳۲ درصد با apremilast بود و در مطالعه ۳۰۰۲ به ۶۹ درصد در برابر ۱۳ درصد و ۳۰ درصد رسید (p<۰.۰۰۱). پاسخ PASI 75 در مطالعه ۳۰۰۱ ۷۶ درصد در برابر ۱۲ درصد و ۳۷ درصد و در مطالعه ۳۰۰۲ ۷۱ درصد در برابر ۱۲ درصد و ۳۳ درصد بود (p<۰.۰۰۱). پاسخ PASI 90 با ۶۱ و ۵۲ درصد، PASI 100 با ۳۳ و ۲۵ درصد و پاک‌سازی کامل (sPGA 0) با ۴۰ و ۳۴ درصد گزارش شد. در نواحی پرتأثیر مانند پوست سر، پاسخ ssPGA 0/1 در مطالعه ۳۰۰۱ ۷۷ درصد در برابر ۷ درصد دارونما و ۴۲ درصد apremilast و در مطالعه ۳۰۰۲ ۷۴ درصد در برابر ۱۳ و ۳۰ درصد بود. پاسخ hfPGA 0/1 (دست و/یا پا) نیز ۷۱ درصد در برابر ۲۲ و ۴۴ درصد و ۶۹ درصد در برابر ۱۰ و ۴۳ درصد گزارش شد. در مطالعه ۳۰۰۲، ۱۷ درصد بیماران در هفته ۴ به پاسخ PASI 75 رسیدند؛ پاک‌سازی از هفته ۴ آغاز شد و تا هفته ۲۴ و در ادامه تا هفته ۵۲ افزایش یافت. شاخص NAPSI نیز کاهش میانگین کمترین مربعات ۷.۱- با zasocitinib در برابر ۱.۸ با دارونما و در مطالعه دوم ۸.۶- در برابر ۱.۴- نشان داد. دارو به‌طور کلی به‌خوبی تحمل شد و پروفایل ایمنی آن با مطالعات پیشین سازگار بود و هیچ سیگنال ایمنی جدیدی شناسایی نشد. شایع‌ترین عوارض جانبی (۵ درصد یا بیشتر) شامل عفونت مجاری تنفسی فوقانی (۱۰.۱٪)، نازوفارنژیت (۶.۲٪) و آکنه (۶.۵٪) بود. zasocitinib مهار ۲۴ ساعته مسیر IL-23 و دیگر مسیرهای ایمنی کلیدی بیماری را حفظ می‌کند و بر پایه داده‌های آزمایشگاهی بیش از یک میلیون برابر گزینش‌پذیری بیشتری برای TYK2 در مقایسه با سایر آنزیم‌های JAK دارد؛ ویژگی‌ای که می‌تواند مهار TYK2 را بیشینه کند بدون اثر بر سیگنال‌دهی JAK1، JAK2 و JAK3. Takeda در حال ارزیابی این دارو در مطالعات فاز ۳ آرتریت پسوریاتیک و مطالعات فاز ۲ بیماری کرون، کولیت اولسراتیو، ویتیلیگو و هیدرادنیت سوپوراتیوا است. این ترکیب هنوز از سوی هیچ نهاد نظارتی تأیید نشده است. آژانس دارویی اروپا (EMA) نیز درخواست مجوز بازاریابی (MAA) Takeda برای zasocitinib را پذیرفته و فرآیند بررسی را آغاز کرده است. Takeda قصد دارد درخواست‌های بیشتری برای پسوریازیس پلاکی به نهادهای نظارتی جهان ارائه کند. این شرکت اعلام کرد این پرونده تأثیر چشمگیری بر پیش‌بینی مالی تلفیقی سال مالی منتهی به ۳۱ مارس ۲۰۲۷ ندارد. پسوریازیس یک بیماری مزمن و التهابی وابسته به سیستم ایمنی است که بر پایه برآوردها حدود ۶۶.۴ میلیون نفر در جهان به آن مبتلا هستند و ۸۰ تا ۹۰ درصد آن‌ها پسوریازیس پلاکی دارند.