تحلیل اقتصادی صنعت دارو | هشدار درباره پیامدهای ابرتورم و بحران نقدینگی بر زنجیره تأمین دارو

پیام دین‌دوست، کارشناس برجسته صنعت و اقتصاد دارو، در یادداشتی تحلیلی به واکاوی ریشه‌های عمیق بحران نقدینگی در صنعت داروسازی ایران پرداخت و هشدار داد که موج‌های تورمی شتابان، مانند مادر بمب‌ها، بنیان‌های مالی زنجیره تأمین دارو را هدف قرار داده است. وی اشاره کرد که هرچند نوسانات ارزی و کسری اعتبارات طرح دارویار به عنوان عوامل اصلی بحران یاد می‌شوند، اما ابعاد مخرب ابرتورم فراتر از این متغیرهاست. به تحلیل این کارشناس، تورم فزاینده موجب افزایش سرسام‌آور بهای خرید مواد اولیه دارویی (API)، هزینه‌های بسته‌بندی، دستمزدها و کرایه‌های حمل‌ونقل بین‌المللی شده است. از سوی دیگر، دوره بازگشت نقدینگی از داروخانه‌ها، بیمارستان‌های دولتی و شرکت‌های بیمه‌گر به بیش از ۳۰۰ روز افزایش یافته که این شکاف زمانی، قدرت سرمایه در گردش کارخانه‌های داروسازی را به شدت تحلیل برده است. در ادامه این تحلیل تأکید شده است که سازوکارهای قیمت‌گذاری دستوری سازمان غذا و دارو همواره با تأخیری چندماهه نسبت به واقعیت‌های تورمی بازار اعمال می‌شود. این فاصله زمانی موجب می‌شود بنگاه‌های تولیدی ناچار شوند مواد اولیه را با قیمت‌های چندبرابری تجدید کنند، در حالی که محصول نهایی را با قیمت‌های اسمی گذشته به فروش رسانده‌اند؛ فرآیندی که عملاً به توقف یا کاهش ظرفیت تولید اقلام زیان‌ده منتهی می‌گردد. دین‌دوست راهکار عبور از این بن‌بست فلج‌کننده را تجدید ساختار فوری در تأمین مالی صنعت دارو، تسهیل دسترسی به اعتبارات بانکی کم‌بهره، تسویه مطالبات معوق داروخانه‌ها توسط سازمان‌های بیمه‌گر و واقعی‌سازی فرمول‌های قیمت‌گذاری متناسب با شاخص‌های واقعی تورم عنوان کرد تا امنیت دسترسی آحاد مردم به داروهای حیاتی به مخاطره نیفتد و چرخ‌های تولید ملی دارو متوقف نگردد.