دادگاه مدنی ساباتینی؛ روایت‌های متضاد از فروپاشی یک دانشمند برجسته

دیوید Sabatini، زیست‌شناس مولکولی مشهور جهانی، آیا منتوری فریبکار بود که همکار جوان‌تری را به رابطه جنسی وادار کرد و در آزمایشگاه پژوهشی خود در Cambridge فرهنگی خصمانه پرورش داد؟ یا اینکه او قربانی یک عاشق پیشینِ آزرده و جنبشی #MeToo بود که از حد و مرز خود گذشته است؟ دوازده داور در Boston پس از یک محاکمه مدنی فرساینده و سه‌هفته‌ای، این دو تفسیر کاملاً متضاد را می‌سنجند؛ محاکمه‌ای که پویایی‌های شدید قدرت و هنجارهای جنسی آسان‌گیرانه را در درون Whitehead Institute مشهور جهانی آشکار کرد، همان مؤسسه‌ای که Sabatini آزمایشگاه خودش را در آن اداره می‌کرد. میان هیئت داوران و صدور حکم، ده‌ها ساعت شهادت متناقض، سرزنش‌های تلخ و انبوهی عظیم از پیامک‌های فیلترنشده که میان دو دانشمند درخشان ردوبدل شده بود، قرار دارد. این کشمکش چندساله، پنجره‌ای کم‌نظیر به دنیای بسته و درون‌گرای آزمایشگاه‌های علمی در بالاترین سطح فراهم می‌کند؛ دنیایی که در آن مدیران از اختیار و اقتداری بسیار فراتر از حد معمول برخوردارند. ماجرا همچنین چالشی گسترده‌تر را برجسته می‌کند که محیط‌های کاری مدرن با آن روبه‌رو هستند: چگونه می‌توان مرزهای حرفه‌ای را در درون تیم‌های نزدیک و متنوع حفظ کرد، در حالی که استانداردهای رفتاری به‌طور پیوسته در حال تحول‌اند. در پرونده‌ای از این دست، روایت‌های رقیب نه فقط بر سر واقعیت‌ها، بلکه بر سر معنا و تفسیر آن‌ها با یکدیگر نزاع می‌کنند: یک سو از سوءاستفاده از قدرت و فرهنگ سازمانی ناسالم سخن می‌گوید و سوی دیگر از رابطه‌ای خصوصی که پس از پایان یافتن به سلاحی در نزاع حقوقی تبدیل شده است. تصمیم نهایی داوران به همان اندازه که برای دو دانشمند درگیر سرنوشت‌ساز است، می‌تواند بر انتظارهای موجود از رفتار مدیران آزمایشگاه‌ها و بر شکل روابط حرفه‌ای در نهادهای علمی اثر بگذارد. جمع‌بندی این محاکمه، تصویری روشن‌تر از آن چیزی به دست می‌دهد که در محیط‌های پژوهشی نخبه می‌گذرد.