مرکز همه‌گیری WHO شناسایی شیوع‌های جدید ظرف ۲۴ ساعت را هدف قرار داد

سازمان بهداشت جهانی (WHO) روز ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ در برلین استراتژی پنج‌ساله جدیدی برای «مرکز هوش همه‌گیری و اپیدمی» (Hub for Pandemic and Epidemic Intelligence) خود منتشر کرد که مسیر رسیدن به جهانی را ترسیم می‌کند که در آن هر کشور بتواند تا سال ۲۰۳۰ تهدیدهای نوظهور سلامت را ظرف ۲۴ ساعت از ظهورشان شناسایی و درک کند. تقویت شناسایی سریع، سنگ بنای امنیت سلامت جهانی است و به کشورها کمک می‌کند شیوع‌ها را پیش از تبدیل شدن به اپیدمی‌های بزرگ‌تر یا انتشار بین‌المللی مهار کنند. هدف این استراتژی، تجهیز هر کشور به توانمندی‌های لازم برای شناسایی و درک سریع تهدیدهای نوظهور سلامت و حمایت از آنها در توسعه سیستم‌ها، ظرفیت‌ها و مشارکت‌های لازم برای جلوگیری از تبدیل شدن شیوع‌ها به اپیدمی یا همه‌گیری است. دبیرکل سازمان WHO در این باره گفت: «پنج سال پس از تأسیس، مرکز هوش همه‌گیری WHO به بخشی جدایی‌ناپذیر از نظام امنیت سلامت جهانی تبدیل شده است. این استراتژی جدید مسیر روشنی را به سوی سال ۲۰۳۰ ترسیم می‌کند و دولت‌ها و شرکا را حول یک هدف مشترک متحد می‌سازد: جهانی که در آن هر کشور بتواند پیش از تبدیل شدن تهدیدها به بحران‌های بزرگ، به‌سرعت پاسخ دهد.» مرکز همه‌گیری WHO در سال ۲۰۲۱ با حمایت بنیادین دولت آلمان و در واکنش به شکاف‌های بحرانی آشکارشده در همه‌گیری کووید-۱۹ تأسیس شد. از آن زمان تاکنون، این مرکز با ۱۶۰ کشور عضو سازمان WHO، ۱۹۰ سازمان شریک و هزاران دانشمند و سیاست‌گذار برای شناسایی تهدیدهای نوپدید اپیدمی، توالی‌یابی و شناسایی پاتوژن‌ها و حمایت از واکنش سریع برای محافظت از جوامع در سراسر جهان همکاری کرده است. بر اساس استراتژی پنج‌ساله جدید، مرکز کار خود را از طریق پنج ابتکار اولویت‌دار انجام خواهد داد: «هوش اپیدمی از منابع باز» (EIOS) که با هوش مصنوعی روزانه هزاران منبع عمومی را برای یافتن نشانه‌های تهدیدهای بالقوه سلامت پایش می‌کند و جامعه‌ای از بیش از ۴۰۰۰ متخصص و استفاده در بیش از ۱۲۵ کشور عضو و ۳۰ سازمان منطقه‌ای و بین‌المللی دارد؛ «شبکه بین‌المللی پایش پاتوژن» (IPSN) که ظرفیت‌های توالی‌یابی ژنومی و بیوانفورماتیک را برای شناسایی و درک پاتوژن‌های نوظهور تقویت می‌کند و توسعه آزمایش، درمان و واکسن را شتاب می‌بخشد؛ «کولابراتوری» که بیش از ۲۰۰۰ متخصص مدل‌سازی و علم داده را به هم متصل می‌کند؛ «ابتکار پایش مشارکتی» که در بیش از ۸۳ کشور با رویکرد یک‌سلامت اجرا می‌شود؛ و «ابتکار توانمندسازهای دیجیتال برای هوش سلامت عمومی» که برنامه‌ای تازه است و سیستم‌های دیجیتال امن برای اشتراک‌گذاری و تحلیل داده و استفاده مسؤولانه از هوش مصنوعی فراهم می‌کند. به گفته سازمان WHO، این مرکز ستونی حیاتی از برنامه اضطراری سلامت سازمان و توانایی جمعی برای واکنش به فوریت‌هاست و به‌عنوان گردآورنده شرکا، کاتالیزور نوآوری و بسیج‌کننده تخصص و منابع عمل می‌کند. تحقق این هدف بلندپروازانه نیازمند سرمایه‌گذاری پایدار، مشارکت‌های قابل اعتماد و همکاری قوی در سراسر بخش‌ها، رشته‌ها و مرزهاست.